Facts

Facts ed evidenzas sin Plural.

Open the interactive version

Il camp da l’alimentaziun causa cun 30 % il part pli grand da la pressiun ambientala in Svizra.: Il studì dal Bundesamt per l’Environemint (BAFU) indaga che la nutriziun en l’ann 2023 ha il pli grand particip al total fitprint ambientel da la dumanda finala svizra, avant il sector da la vivenda (25 %) e la mobilitad privata (13 %). L’alta impatt ambientel da la nutriziun è particularmain dovur da l’alta consumaziun da prodots animai, che ha effetti negativs sin l’uso da la tera, la perdita da biodiversitad, il consum da l’agua e las catena da furniziun globalas. Sche in grand part da la prodots alimentars è importà, vegnian generadas tante pressiun ambientalas fora da Svizra. I duu pli grand lever per ridur questa pressiun ambientala èn la riduzzun da la spazzada alimentara (food waste) e il consum da prodots animai.
La pli giuvna interpresa dal SMI ha 29 onns. Cinq da las 20 interpresas americanas las pli valurizadas èn pli giuvnas.: Las 20 interpresas en l'index principal svizzer SMI èn vegnidas fundadas en media avant passa 100 onns. La pli giuvna fundaziun è Partners Group (1996). Nagina interpresa dal SMI è naschida suenter il 1996. En il S&P 500 è la situaziun differenta: Cinq da las vinti interpresas americanas las pli grondas tenor la capitalisaziun da martgà èn vegnidas fundadas suenter il 1993 — Alphabet (1998), Amazon (1994), Meta (2004), Netflix (1997) e Tesla (2003). Quellas tschintg represchentan ensemen radund 10 trillions USD da capitalisaziun da martgà (stadi mars 2026) — dapli che il product intern brut annual da l'entira zona euro.
Svizra, colpeivla per il clima? Las emissiuns internas per abitant èn pli bassas che en noss pajais vischins.‍: L'Accord da Paris (art. 4) pretenda dals pajais che han suttascrit che quels reduceschan lur emissiun naziunala tras mesiras en il pajais sez. Uschia prevesa la lescha svizra revisada davart il CO2 che almain dus terzs da la reducziun duain avair lieu en il pajais. Tenor l'Uffizi federal per l'ambient (UFAM) eran las emissiun da gas da serra en Svizra (en il pajais) l'onn 2022 a 4,8 tonnas CO₂-equivalentas (t CO₂eq) per persuna. Quai è in emittenza en il pajais pli bassa che en ils pajais vischins; 18% pli bassa che en Frantscha (5,8 t CO₂eq per persuna), 31% pli bassa che en Italia (7,0 t CO₂eq per persuna), 41% pli bassa che en Austria (8,1 t CO₂eq per persuna) e 47% pli bassa che en Germania (9,0 t CO₂eq per persuna).
Tris quarts da l’emprema da gas da serra svizra succedan en l’exteriur.: La lescha davart il clima e l’innovaziun approvada dal pievel en il 2023 ancreda l’objectiv net zero fin il 2050 per las emissiuns da gas da serra en il pajais tenor l’Accord da Paris. Ultra da las emissiuns en il pajais ha la Svizra er responsabladad per quellas emissiuns che resultan da products e servetschs importads. L’emprema da gas da serra cuntegn tut las emissiuns ch’èn causadas da la dumonda finala interna. Perquai che questa dimensiun na po betg vegnir mesirada directamain, sa basa ella en part sin calculaziuns da model.
Abitar climaticamain amicabel? Dapi il 2000 èn las emissiuns da las chasas da famiglia per abitants crudadas per passa la mesadad.: Tenor il Climate Reporting da l'Uffizi federal per l'ambient èn las emissiuns annualas da gas da serra da las chasas privatas en Svizra crudadas cleramain dapi il 2000 – da 10.81 sin 6.17 milliuns tonnas CO₂-equivalents (CO2eq) en il 2023 (–43%).
Spargnar current a chasa? Dapi il 2000 consuman las chasas da famiglia passa in quart dapli current, er sch'il consum per capita è restà quasi constant.: Il consum da current per persuna è creschì tranter il 2000 ed il 2024 da 2'189 sin 2'200 kilowatt-uras (kWh) levamain u è restà quasi constant (1% dapli, oscillaziuns annualas). En il medem temp è però il consum total da current da las chasas da famiglia creschì cleramain per 26%, da 15.7 sin 19.8 terawatt-uras (TWh).
Mancanza da persunal qualifitgà? Dapi il 2004 è la part da las interpresas cun difficultads da recrutament plitost duplicada.: Tenor la statistica da l'occupaziun dal stadi (BESTA) han 4.1 % da tut las interpresas rapportà difficultads da recrutament da persunal qualifitgà l'onn 2004. Fin il 2024 è questa part creschida sin 11.4 % e sa duplicada uschia plitost. Quai è capità malgrà differentas mesiras da moderaziun, en spezial la meglra utilisaziun dal potenzial da lavur intern e l'immigraziun, surtut en il rom da la circulaziun da persunas.
Mains charn sin il platt? Dapi il 2007 è il consum da charn per capita en Svizra crudà per 12%.: Tenor l'Uffizi federal da statistica (BFS) è il consum annual da charn per persuna crudà da 52.1 kg l'onn 2007 sin 45.6 kg l'onn 2023, quai correspunda a ina reducziun da radund 12%. Durant il medem temp è la populaziun svizra creschida per 1.37 milliuns persunas, uschia ch'il consum total da charn è creschì da 402'000 tonnas sin 410'700 tonnas – in augment da circa 2% malgrà il consum per capita pli bass.
Finanzas sut controlla? Il debit statal svizzer è cun 39% fitg pli bass che quels da nos vischins.: L’onn 2023 aveva la Svizra cun 39% il pli bass debit brut (en % dal product intern brut) en cumparegliaziun cun ils pajais vischins. Germania e Austria èn cun 63% respectivamain 78% sut la media da l’UE da 82%, entant che la Frantscha (110%) e l’Italia (135%) èn sur quella.
Adina dapli debits? La Svizra ha in surpli da budget annual da media da 0.1% dal product intern brut dapi il 2000.‍: En il period 2000-2023 ha la Svizra cuntanschì in surpli da budget annual da media da 0.1%. Dapi l’introducziun da la frena sin debits svizra l’onn 2003 è il surpli da budget annual sa meglierà da -0.89 % sin +0.21 %.
Rinnovablas en l’enviern? En la mezadad d’enviern 2023/24 han il sulegl e l’aria producì 4.2 % da l’electricitad en Svizra.: Tenor datas da l’Uffizi federal per energia (UFE) è en la mezadad d’enviern 2024 (october 2023 – mars 2024) stada la producziun d’electricitad en Svizra totalmain da 36.9 terawatt-uras (TWh). La part la pli gronda ha la forza idraulica contribuì cun 20.6 TWh (56 %), suandada da l’energia nucleara cun 13 TWh (35 %).
Mancanza d’electricitad en l’enviern? La Svizra basegna importaziuns d’electricitad en l’enviern, spezialmain da la Frantscha.: En la mezadad da stad 2024 (avrigl fin settember) ha la Svizra consumà 28.6 terawatt-uras (TWh) d’electricitad, en la mezadad d’enviern 2023/24 (october fin mars) eran quai 32.6 TWh. La Svizra è en in commerzi cuntinu cun ses pajais vischins Germania, Frantscha, Italia e Austria. Tenor l’Uffizi federal da doganas e segirezza da cunfin (BAZG) mussa la bilantscha da commerzi d’electricitad per la mezadad d’enviern (october fin mars) en la media dals onns 2015 fin 2024 (ultims 10 onns) las valurs suandantas:
Segirezza da l’electricitad? La Svizra ha exportà en ils ultims 10 onns en media 5.7 TWh en stad, entant ch’ella ha importà 3.7 TWh en enviern.: Tenor la statistica da l’electricitad da l’Uffizi federal d’energia (UFE) ha la Svizra exportà en il temp da 2015–2024 en il mezdi da stad (avrigl–settember) en media 5.7 TWh electricitad en ils pajais vischins. En il mezdi d’enviern (october–mars) è dentant stada necessaria ina importaziun da 3.7 TWh per onn en media.
Dapli persunas pli veglias en il martgà da lavur? 78% dals 55–64 onns èn participads al martgà da lavur.: Dapi l’onn 2000 è la quota da participaziun al martgà da lavur dals 55–64 onns creschida cleramain – da 65.1% sin 77.8% l’onn 2024. Quai correspunda a in augment da 12.7 puncts percentuales.
Creschientscha economica = dapli bainstanza? Il PIB per capita («bainstanza materiala») en Svizra crescha mo la mesadad da la creschientscha absoluta («economia»).: Il product intern brut (PIB, real) da la Svizra, ajustà per l'inflaziun, è creschì cleramain en ils ultims 24 onns. Entant che il PIB absolut è creschì tranter il 2000 e il 2024 da circa 477 milliardas CHF sin circa 742 milliardas CHF (+ 55.6 %), è il PIB per capita en il medem temp mo creschì da 65'801 CHF sin 82'284 CHF – in augment da 25.0 %.
Adina dapli traffic? Dapi il 2000 datti passa in terz dapli autos da persunas en Svizra.: Tenor datas da l’Uffizi federal da vias (ASTRA) è il dumber d’autos da persunas registrads en Svizra creschì da 3.55 a 4.80 milliuns tranter il 2000 e il 2024. Quai correspunda ad in augment da 1.25 milliuns vehichels u 35.3 %.
Express solar alpin? Ils 24 parks solars alpins planisads pon furnir 0.72 % d’electricitad supplementara.: Per rinforzar la furniziun d’energia electrica en l’enviern ha il parlament creà en la lescha davart l’energia proceduras da concessiun simplifitgadas per impurtantas installaziuns fotovoltaicas. Installaziuns autalpinicas pon – tenor la posiziun e l’orientaziun – producir en la mezstagiun d’enviern per kilowatt installà dapli energia che installaziuns cumparegliablas en la planira.
Adina dapli stabiliments da firmas exteriuras? Dapi il 2007 è il dumber da stabiliments da firmas exteriuras pli che sa mesadà.: Tenor las cifras da la Conferenza dals directurs e directuras da l’economia chantunala (VDK) sco er dals uffizis da promoziun economica chantunals e organisaziuns regiunalas sa stabilivan l’onn 2007 en tut 512 interpresas exteriuras en Svizra. L’onn 2024 eran quai anc 231, quai che correspunda ad ina reducziun da 55 %.
Viadi cun tren dapli? En Svizra circulan mintga di sur 160 trens per traject – cleramain dapli che en tut nos pajais vischins.: Tenor ils datas da l’Uniun Internaziunala da Viafier (UIC, Union Internationale des Chemins de Fer) circulavan l’onn 2023 sin la rait da viafier svizra (SBB) en media 162 trens per traject e di – independentamain dal dumber da vias. Quai munta che la chargia sin la rait da vias en Svizra è 1.7 giadas pli auta che en l’Austria (94 trens), 1.8 giadas pli auta che en Germania (92 trens), 2.7 giadas pli auta che en Italia (60 trens) e 3.6 giadas pli auta che en Frantscha (45 trens).
Creschientscha e basegn da resursas? La populaziun da la Svizra è creschida il 2024 per ina citad Lucerna; cun in basegn creschent per infrastructura e persunal.: Tenor l’Uffizi federal da statistica (UST) è la populaziun da la Svizra creschida l’onn 2024 da 8’962’258 persunas ils 1. da schaner sin 9’051’029 persunas ils 31 da december. Quai correspunda ad in augment da 88’771 persunas, circa il dumber d’abitants da la citad Lucerna (86’234).
Sviluppar l’energia eolica? Dapi il 2000 è il dumber da turbinas eolicas quasi decuplicà – e il 2024 han ellas producì 0.224 % da l’electricitad svizra.: Tenor l’Uffizi federal d’energia (UFE) è la prestaziun installada da turbinas eolicas en Svizra creschida da 2.8 megawatts (MW) il 2000 sin 102.2 MW il 2024. La quantitad d’electricitad producì è creschida en quel medem temp da 3 gigawatt-uras (GWh) sin 171 GWh.
Mancanza da persunal spezialist? Pli che in tschintgavel da tut ils ulteriurs occupads dapi il 2011 lavura en il sectur da sanadad e furmaziun.: Tenor la statistica da la structura da interpresas dal Uffizi federal da statistica (UST) eran en il 2011 radund 3.79 milliuns persunas occupadas en Svizra (en equivalents a temp complet). Fin il 2023 è quest dumber creschì sin 4.38 milliuns – ina augmentaziun da 585’971 occupads.
È anc scur la notg? En Svizra è la surfatscha cun scurità notturna sa reducì tranter il 2014 e il 2020 per 16 puncts percentuals.: Tenor ils indicaturs d’ambient dal Uffizi federal per l’ambient (UFAM) e las datas dal monitoragi da la paisaivladad Svizra (LABES) è la part da la surfatscha naziunala cun scurità notturna natirala en Svizra sa reducì cleramain tranter il 2014 e il 2020: da 62 puncts percentuals sin 46 puncts percentuals. Quai correspunda ad ina reducziun da 16 puncts percentuals.
Dunnas lavuran cun pitschnas parts d’uffizi? 4 da 5 dunnas occupadas lavuran dapli che 50%.: Tenor ils datas da l’enquisita da la forza da lavur svizra e l’Uffizi federal da statistica lavuravan en l’onn 2024 quatter da tschintg dunnas occupadas cun in pensum da almain 50%.
Terra da culturar abastanza per la furniziun dal pajais? Plinavant dus terzs da las terras agricolas da la pli auta qualitad sa chatta en regiuns urbanas u periurbanas.: Las terras da rotaziun (FFF) èn tranter las terras agricolas las pli valurizadas en Svizra e èn centrals per la segirezza da l’alimentaziun. Malgrà lur impurtanza strategica ha l’extensiun da las abitaziuns e l’augment da zonas da construcziun surdimensionadas en ils ultims onns manà ad ina perdita considerabla da FFF – e quai malgrà che las perdas da terren èn irreversiblas.
Plinavant dunnas sin il martgà da lavur? Plinavant 80 % da las dunnas svizras en l'edad da lavurar èn sin il martgà da lavur; dapli che en ils pajais vischinants.: L'onn 2024 era la quota da participaziun da las dunnas en l'edad da lavurar (15–64 onns) en Svizra a 80.8 %. Cun quai appartegna la Svizra a la testa en il cumparegl internaziunal. En ils pajais vischinants è la quota da participaziun cleramain pli bassa – tranter 4.3 e quasi 23 puncts percentuals sut il valur svizzer: En Germania è ella 76.5 %, en Austria 74.2 %, en Frantscha 71.6 % e en Italia mo 57.6 %.
Pochas dunnas sin il martgà da lavur? Quatter da tschintg dunnas en l'avegnir da lavur participeschan gia sin il martgà da lavur.: Dapi l'onn 2000 è la quota da participaziun da las dunnas en l'avegnir da lavur (15–64 onns) creschida cleramain – da 71.6 % sin 80.8 % l'onn 2024. Quai correspunda ad in augment da 9.2 puncts percentals.
Manca da lavurants? Dapi il 2000 datti en Svizra dapli che 1 milliun pliras persunas occupadas (equivalents a plazzas a temp complet): Sut la statistica da l’occupaziun datti stgars il 2000 en Svizra 3.27 milliuns persunas occupadas (equivalents a plazzas a temp complet). Fin il 2024 è questa cifra creschida sin 4.32 milliuns, in augment da quasi 1.05 milliuns persunas occupadas u quasi in terz (32 %).
Primas d'assicuranza maladi creschentas? Ils custs da sanadad per abitant èn creschids dapi il 2000 per 56 %.: Tenor l'Uffizi federal da statistica (UST) èn ils custs mensils da sanadad per abitant creschids da 498 CHF l'onn 2000 sin 779 CHF l'onn 2022, in augment da 56 %. Durant il medem temp è la populaziun creschida per 1,59 milliuns persunas, da 7,18 sin 8,78 milliuns (+22 %). En tut èn ils custs da sanadad en Svizra creschids da 42,96 milliardas sin 82,1 milliardas CHF, quai correspunda a in svilup real da 91 % (ajustà per l'inflaziun cun l'index naziunale dals pretschs per consumaturs LIK, vesai nota).
Plinavant pli bleras aglomeraziuns? Da 1997 fin 2018 è la surfatscha d'aglomeraziun creschida per 16%; dentant è ella reducì per persuna.: Suttenent las statisticas da la surfatscha da l'Uffizi federal da statistica (UST) è la surfatscha d'aglomeraziun per abitant sa reducì tranter 1997 e 2018 da 403.6 sin 396.4 meters quadrat (m²) – ina reducziun da 1.8%.
Avain nus in mancanza da forza lavur? Tris giadas dapli persunas penduleschan en Svizra per lavurar che la citad da Berna ha abitants.: Il dumber da pendulers da cunfin da l'exteriur en Svizra è creschì tranter il 2000 ed il 2024 da bun 149'000 sin dapli che 405'000, ina augmentaziun da radund 256'000 persunas, quai correspunda ad in augment da 2.7 giadas. Pendulers da cunfin èn persunas che vivan en in stadi da l'UE ni da l'EFTA, lavuran en Svizra, han ina permissiun da penduler da cunfin (permissiun G) e turnan normalmain almain ina giada per emna en lur domicil en l'exteriur. Pendulers da cunfin pon esser tant lavurers sco er independents cun sedia da firma en Svizra.
Ston nus proteger noss areals verds? Mintga ura perda la Svizra radund 2000 m2 terren betg sigillà.: Tranter il 1997 e il 2009 (periodas da rimnada vesa en las indicaziuns) è l’areal sigillà per abitants en Svizra creschì da 246 m² sin 256 m². Dapi lura è el puspè in pau calà ed era il 2018 a 252 m² – in augment da 2.4 % cumpareglià cun il 1997.
Tut cuvrì cun beton? En 9 onns è la surfatscha da la zona da construcziun creschida per il doppel da la surfatscha dal Lai da Turitg.: Tenor la statistica da la surfatscha 2018 da l'Uffizi federal da statistica (UST) è la surfatscha da la zona da construcziun en Svizra creschida en il temp da relevament dal 2009 fin il 2018 en media per 7.7 champs da ballape per di. En la surfatscha da la zona da construcziun èn includids tut ils bajetgs, installaziuns e infrastruturas per abitar, temp liber (per exempel parcs u champs da golf), lavur (per exempel scolas u bajetgs d'uffizi) sco er mobilitad (per exempel vias). Uschia èn en mo 9 onns naschidas 180.6 km2 novas surfatschas da construcziun, quai correspunda a la surfatscha dubla dal Lai da Turitg (88.1 km2).
Mancanza da chasas? Sur 80% da la surfatscha da chasas supplementara basegnain nus pervia da la creschientscha da la populaziun.: Dapi l'onn 2000 è il basegn da surfatscha da chasa per persuna en media en Svizra creschì da 44 m² sin 46.6 m² l'onn 2024, cun quest valur che stagnia a nivel naziun dal 2021 (46.6 m²), e quai dapi pli ditg en citads grondas sco Turitg, Basilea-Citad u Genevra. L'augment sa po explitgar tranter auter cun chasas pli pitschnas, pretensiuns da chasa pli autas e la populaziun che veglia.
Stress da densitad? La populaziun da la Svizra crescha dapi il 2000 16 giadas pli spert che en Germania.: Tenor datas da la Banca mundiala (diversas funtaunas, vesai indicaziuns) è la populaziun da la Svizra creschida tranter il 2000 e 2024 per 25.4% – quai correspunda ad in augment da radund 1.8 milliuns persunas (da 7.18 sin 9.01 milliuns). Quest svilup surpassa cleramain betg mo quel da la Germania, mabain era quel d'auters pajais vischins. En Germania è la populaziun creschida en quel medem temp be per radund 1.3 milliuns persunas (da 82.21 sin 83.52 milliuns), quai che correspunda ad in augment da 1.6%. Uschia è la populaziun da la Svizra creschida absolutamain per 516'247 persunas dapli – e relativamain schizunt 16 giadas uschè ferm sco quella da la Germania. Era la Svizra è creschida cleramain pli ferm che l'Austria (+14.6%), la Frantscha (+12.5%) e l'Italia (+3.5%).
Segirezza da nutriment? En 9 onns èn las superficies agraras sminuidas per ina surfatscha uschè gronda sco l'entir chantun Schaffhausen.: Tenor la statistica da la surfatscha 2018 da l'Uffizi federal da statistica (UST) èn las superficies agraras tranter il 2009 e il 2018 (temp da retschertga) sminuidas en media per di per la surfatscha da 12.7 champs da ballape. En las superficies agraras èn cumpigliadas tranter auter prads natirals e prads da chasa, superficies d'alp, champs da cultira sco er superficies da poma, vigna e giardinaria. En il temp menziunà èn uschia totalmain 298 kilometers quadrat (km²) da surfatscha agrara persa – ina surfatscha che correspunda a la grondezza dal chantun Schaffhausen (298.4 km²).
Mancanza da chasas? Dapi il 2000 datti 1.3 milliuns dapli chasas en Svizra.: Dapi l'onn 2000 è il dumber da chasas en Svizra creschì da 3'569'181 sin total 4'840'096. Quai correspunda ad in augment da circa 1.3 milliuns novas chasas u in augment da 35.6%.
Abitaziuns memia grondas? La surfatscha d'abitar da novas abitaziuns è oz circa in quart pli pitschna che a l'entschatta dals onns 2000.: Tenor la statistica da chasas e d'abitaziuns da l'Uffizi federal da statistica (UST) era la surfatscha media d'abitaziuns novas tranter il 2001 e 2005 circa 131.1 m². Per abitaziuns construidas tranter il 2021 e 2023 è la surfatscha media mo anc 99.1 m² – ina reducziun da 32 m² u quasi in quart (24.4%).
Spargn d'aua? Per persuna è il consum d'aua dapi il 2000 crudà per dapli che 30%.: Sut la basa da la Societad svizra per la tecnica da gas e aua (SVGW) èn en il 2023 totalmain 925.4 milliardas litras (925.4 milliuns meters cubic) aua vegnidas rimnadas. Quai correspunda ad ina reducziun da 13.2 % cumpareglià cun il 2000 (1066 milliardas litras).
Stress da la densitad? La Svizra è creschida dapi il 2000 per bunamain 1.9 milliuns abitants; mintga onn sco ina citad St. Gallen.: Tenor l’Uffizi federal da statistica (UFS) è la populaziun da la Svizra creschida tranter l’1 da schaner 2000 (7.16 milliuns abitants) e il 31 da december 2024 (9.05 milliuns) per 1.89 milliuns persunas. Questa creschientscha correspunda per exempel a la grondezza da la populaziun da 4.4 giadas Turitg, 14.0 giadas Berna, 24.5 giadas Sankt Gallen, 30.2 giadas Lugano u schizunt 49.5 giadas Cuira.
Spargnar electricitad? Il consum d’electricitad per abitant è sminuì dapi il 2000 per 12 %.: Il consum final d’electricitad en Svizra è creschì tranter il 2000 e il 2024 da 52.37 sin 57.51 terawatt-uras (TWh) – in augment da 9.8 % u 5.14 TWh. Quai è dapli che la centrala atomara Mühleberg, che è vegnida serrada intant, ha producì per onn (circa 3.00 TWh).
Verdura dal pur en il vitg? La surfatscha agricula utilisada per abitant è sminuida d’ina quarta part dapi il 2000.: Tenor l’enquisiziun da structura agricula (STRU) è la surfatscha agricula utilisada en Svizra sminuida tranter il 2000 e il 2024 per 3 % – da 1’072’492 sin 1’040’512 hectaras (ha). Quests nums cuntegnan mo la surfatscha da las fatschentas pli grondas (vesa indicaziuns) e na cuntegnan betg pastgiras d’alp (pastgiras en autas altituds, che vegnan duvradas mo extensivamain e sezunalmain).
Plazza dapli per abitar? Dapi il 2000 creschan ils basegns per abitant bler pli plaun.: Tenor l'enquista da chasas e abitaziuns da l'Uffizi federal da statistica (UST) è la surfatscha d'abitar media per abitant creschida tranter il 1980 e il 2000 (20 onns) per 10 m2 (da 34 sin 44 m2). Dapi il 2000 è la creschientscha tenor la statistica da chasas e abitaziuns (SCA) fermamain sa smussada.
Bottiglia al Gottard? Dapi il 2000 datti pliras che 7 giadas dapli uras da bottiglia en Svizra.: L’onn 2024 è il dumber d’uras da bottiglia sin vias svizras stà en tut 55’569 uras (h) – quai correspunda al 7.2-viel da la valur dal 2000 (7’711 h).
Trop rument? Dapi il 2000 causa mintga abitant 1-2% dapli rument da chasa, en tut è la quantitad creschida per 28%.: Tenor l'Uffizi federal per l'ambient (UFAM) èn ils ruments da chasa per abitant creschids da 658.77 kg l'onn 2000 per 10.23 kg sin 669 kg l'onn 2023 (+ 1.6%).
Ils buts da clima da la Svizra èn vegnids surpassads per mintga abitant quasi per il doppel.: Tenor l'Uffizi federal per l'ambient (UFAM) ha la Svizra reducì las emissiuns da gas cun effect da serra domestic per abitant da 1990 fin 2020 per 38%, fin il 2023 schizunt per 44.1%. Quai munta che la Svizra – vista per abitant – ha surpiglià ils buts da clima fixads quasi per il doppel.
Segirezza alimentara? La Svizra ha ina surfatscha da champ per abitant 6 giadas pli pitschna che la Frantscha.: La surfatscha da champ disponibla per abitant en Svizra è da 4.5 arenas (a). Questa surfatscha correspunda a in quadrat d'approximativ 21 per 21 meters (450 m2, 1 a = 100 m2).
Transportar dapli merchandisas per via da la viafier? Dus terzs dal traffic da merchandisas en Svizra è transit tras la Svizra.: 70% dal traffic da mercha derivan dal traffic da transit, entant che 8% derivan da l'importaziun e l'exportaziun e 22% dal traffic naziunale. Las indicaziuns sa basan sin tonnas-kilometers – ina unitad da misura che tegna quint tant da la quantitad transportada sco er da la distanza percorsa.
Nus sentin la mancanza da medis - malgrà 69% dapli medis en Svizra che l'onn 2000.: Tranter il 2000 ed il 2024 è il dumber da medis en Svizra creschì da 25'216 sin 42'602. Quai correspunda ad ina augmentaziun da 17'386 medis u 69%.
Mancanza da chasas? Mintga onn vegnan construidas 45% dapli chasas novas che l'onn 2000.: L'onn 2000 èn 32'214 chasas novas vegnidas construidas. Il 2023 èn 46'731 chasas novas vegnidas construidas, quai correspunda ad ina augmentaziun da 45% cumpareglià cun l'onn 2000.