Integritad mentala, protecziun dal mund da pensaments en la constituziun federala.

Problem

• Gronds concern tecnics mundialas sviluppan interfacas che pon leger directamain ils currents cerebrals. Sch'i n'èn betg reglas claras, sa mussa in privel da utilisaziun commerziala da noss pensaments, emotiuns e intentas las pli internas da persunas privatas senza noss controll.
• La mo pussibilitad d’ina surveglianza da la conscienza producescha in effect da refren. Ils citads pudessan esitair da pensar liberamain sch’els stuessan temair che lur stadi mental vegn registrà e valità senza in consentiment explicit.
• L’access nun controllà a process neurals tras sistems externs po augmentar il nivel da stress e sminuir l’integritad psicologica. L’inviolabilitad dal spirit è ina premissa fundamentala per la resilienza individuala.
• Neuro-interfaces sfuman la cunfina tranter la voluntad persunala e algoritmus d'intelligenza artificiala. Cura che acziuns na pon betg pli vegnir attribuidas cleramain a l'individ, vegnan messas en dumonda la libertad d'agir umana e il concept da responsabladad persunala.
• Perquai che intervenziuns neuronals durant il svilup cerebral furman la persunalitad definitivamain, èn uffants particularmain vulnerabels. Senza regulaziun estricta minaccia ina manipulaziun irreversibla da la prosma generaziun, anc avant che quella possia sviluppar ina identitad stabila.

Solution

• La Constituziun federala vegn completada cun il dretg a la privatsfera mentala. Mintga registraziun, archiviaziun u analisa da datas cerebralas è absolutamain interdita senza in consentiment anticipà, specific e adina revocabel da la persuna.
• La tractaziun da datas cerebralas dastga avair lieu be per scopu medicinals u sut las cundiziuns eticas las pli strictas. Ina analisa occulta per scopu da publicitad u per crear profils da persunalitad vegn interdita per lescha.
• I vegn ancorà che nagin dastga vegnir svantagià pervi da refusar da dar datas cerebralas. L’access al martgà da lavur u a servetschs dastga betg depender da la furniziun d’infurmaziuns neurobiologicas.
• Las interpresas ston mussar avant l’entrada sin il martgà che lur products da neurotecnologia na promovan nagina discriminaziun e protegeschan l’integritad psichica. Tals process da controlla garanteschian che la tecnologia serva als dretgs umans dapi l’entschatta.
• La Svizra duai promover standards globals da monitorisaziun per evitar «Ethics Dumping». Sco plazza da neurotecnologia basegnain nus ina surveglianza transfruntalièra che garantescha standards ethics minimals a nivel mundial e che impedescha consequenzialmain l’abus da datas neuronalas.

Benefit

• Protecziun dal davos lieu privà da retrair da l’um, sia sfera da pensaments.
• Protecziun dals citads cunter influenzas subtilas tras algoritmus e intelligentscha artificiala.
• Preservaziun da la furmaziun libera e nun falsifitgada da l’opiniun sco fundament da nossa democrazia directa.
• Posiziun da la Svizra sco haven mundialamain leader, segir per neurotecnologia etica e protecziun digitala da datas.
• Prevenziun da chargias psicologicas che pon resultar da surveglianza digitala e da transgressiuns tecnologicas.

Public support

Total votes: 13

Breakdown: FullyOnBoard: 4, SoundsGood: 3, NothingAgainstIt: 3, NoChance: 2, NeedForDiscussion: 1

Discussion

• Dario Miglioretto (2026-02-15): Dachè ch'i sa tracta dals supponids problem-agiants da products da lifestyle, ins po renunziar senza problems => problem schlià u evitad. I è cler che in futur era noss meds da communicaziun (oz smartphone) mesiran ils currents cerebrals e bler dapli. Ma quai sa er evitar, sch'ins evitescha quests gadgets tecnics e wearables. Regulaziuns e prohibiziuns na pon betg frenar il svilup e la brama da datas/control. Be il renunziar sin ils products porscha responsabladad persunala e libertad. Naturalmain na po lura nagina e-ID ni swiyu wallet pli vegnir duvrada, quai che forsa na va betg en l'intent da la regenza e dal parlament ni dals acturs da lobby. Per servetschs statals cumplets e dretgs er senza meds electrònics ston ins cumbatter auter.