Federalism en numers: Stadi, cantuns e vischnancas

Quantas funcziuns politicas existan en il Bund, en ils cantuns e en las vischnancas, nua che l'assemblea da la vischnanca decida e pertgei il cussegl da la citad na regia dapertut.

Open the interactive version

Chi vegn da Berna a Zurich, emprova per emprima ina nova pled per ina chaschun enconuschenta. A Berna il cussegl municipal è il parlament: 80 membres che discurran, proponan moziuns e decidan il buget. A Zurich il cussegl municipal è il guvern: nov membres, mintgin cun sia propria departament. Il parlament vegn numnà a Zurich cussegl communal. A Berna il guvern ha il medem num.

Quai n'è betg in cas casual, mabain ina cunseqüenza da la structura da la Svizra. Federal, cantuns e vischnancas organisan se suenter lur agen sistem, e mintga nivel ha sias propras cumissas, grondezza e num. Quest text manchanta il sistem en il qual nus votain: quantas persunas han in uffizi, co quai varia tranter cantuns e vischnancas, e pertge che il medem pled po avair il cuntrari en dus lieus.

253 persunas fan politica federala, circa 100'000 fan politica

Sch'ina discurra da la politica svizra, sa la plaz principala suenter Berna: 200 parlamentaris naziunal, 46 senaturs, set parlamentaris federals. Uschia definì ilConstituziun federala en ils artitgels 149, 150 e 175. Quai son 253 persunas.

Sutvart vegnan 26 cantuns cun 26 parlamentas e 26 guverns. Ils parlamentas dals cantuns han en total 2'594 segiras, ils guverns dals cantuns 154 membres. E sutvart fan 2'110 vischnancas, mintga ina cun sia propria executiva e bleras cumissas, per exempel per scola, construcziun, finanzas u cittadinanza.

Sursas: Constituziun federala; Cantuns: segiras da 26 cantuns, agen calcul; Vischnancas: BFS, Register uffizial da las vischnancas, data 25.09.2026; Executivas da las vischnancas: Monitor da la vischnanca naziunal 2023; Parlamentas da las vischnancas: Michael Strebel, data 6.4.2025, cun ina media da 37 segiras calculada.

L'Associaziun da las vischnancas svizras estima che circa 100'000 persunas sa engaschien en in uffizi politic, en ina executiva, in parlament u ina cumissa. Feder e cantuns han ensemen pli che 3'000 segiras. Circa 97 % da las uffizis politicas da la Svizra sa chattan uschia en las vischnancas.

Chi tschiel in uffizi fa il pli savens cun sia lavur. Tenor ilMonitor da la vischnanca naziunal lavura in membr da l'executiva d'ina vischnanca en media circa descha uras per emna per sia funcziun, in president da la vischnanca circa vent. Ils membres da l'executiva han ina media da 54 ans, circa in quart è dunnas, e 48 percent na pertgei a nagina partida politica. Quasi mintga seconda vischnanca ha difficultads da chattar avunda candidats per sia executiva.

Berna ha 334 vischnancas, Glarus ha trais

Co in cantun è structurat, decide el suenter si. Il cantun da Berna ha tenor ilBFS 334 vischnancas, il Vaud 300, il Aargau 196. Glarus e Basel-Stadt han trais, Appenzell Innerrhoden ha tschintg.

Uschia liber èn ils cantuns en la grondezza da lur parlament. Appenzell Innerrhoden aveva a la fin da 2025 16'890 abitants e in Gran Cussegl cun 50 segiras. In in segir vegn 338 abitants. En il cantun da Zurich èn 1'632'918 abitants e 180 segiras en il Cussegl dal cantun, uschia 9'072 abitants per segir, quasi 27 giadas pli grond. En il Parlament naziunal vegnan en media 45'636 abitants per in segir.

Ina livel pli bassa, las grondezzas sculian anc ina giada. Il Cussegl communal da Zurich, il parlament da la citad, ha 125 membres ed è suenter lasinformaziuns propias il pli grond parlament communal da la Svizra. El è pli grond che ils parlamentas da 20 cantuns. Il pli pitschen parlament communal è Russin en il cantun da Genevra, cun nov segiras.

Quatter da tschintg vischnancas han nagin parlament

In parlament independent aveva en avrigl 2025 mo 451 vischnancas, circa mintga quinta. En las autras decidan la versiun da la vischnanca: tuts che han dret da votar en la vischnanca pon avair ina sera en la sala da sport u il spazi multi-funcziun, far dumondas e votar sin il buget e il tassas.

La distribuziun suonda practicamain la lingia da lingua. Genevra e Neuchâtel scrivan ad ogni vischnanca in parlament elegit. En laVaud dovra mintga vischnanca cun pli che 1'000 abitants in Conseil communal, e sulet quest cantun furnescha pli che in terz da tut ils parlamentas da las vischnancas svizras. En il Tessin ha la gronda part da las vischnancas in. En Uri, Schwyz, Obwalden, Glarus e Appenzell Innerrhoden na dattan nagin, en il cantun da Schaffhausen tschintg da 26.

Davos sustegna duas furmas da democrazia vischnancala. En ina, ils citadens elegan in parlament che consiglia e decida. En l'autra, ils citadens decidan els suenter, mintga che vegn quella sera. Glarus e Appenzell Innerrhoden enconuschent la seconda furma er sin nivel cantunal: ina giada per onn s'amassa la populaziun cun dret da votar sut il cel per la Landsgemeinde.

Il medem num signifitga il cuntrari en dus lieus

Zurich e Berna na èn betg in cas singular. En Genevra il parlament da la vischnanca è ilConseil municipal, en il Jura berna è l'executiva. L'executiva da Genevra è il Conseil administratif, e mintga onn ils 1. giugn vegn in da ses membres elegì per in onn sco Maire. En Neuchâtel ilConseil communal è il guvern e il Conseil général è il parlament. En il Vaud il Conseil communal è il parlament, il guvern vegn numnà Municipalité.

Era ils parlamentas da cantuns n'han betg il medem num dapertut: en dotg cantuns Gran Cussegl, en nov cantuns Cussegl dal cantun, en quatter Landrat. Il Jura numnescha il sien simplamain Parlament. En las guvernas è il medem: la pli gronda part numnescha il guvern Cussegl da Stadi, en il Tessin Consiglio di Stato e en il Jura Gouvernement. Appenzell Innerrhoden ha ina cumissiun da status, cun il Landammann regent a la culma. In Landammann a la culma dal guvern ha nov ulteriurs cantuns, da Uri enfin al Aargau.

En Davos il parlament è ilGrosser Landrat e ha 17 membres. Il guvern è ilKleiner Landrat, ha tschintg membres e vegn manà dal Landammann, che en autras regiuns vegn numnà president da la vischnanca.

Ils nums fan part da la tradiziun politica, e las midadas èn controversas. Il guvern dal cantun da l'Aargau ha proponì da remplazzar il president da la vischnanca cun inaGemeindepräsidium, il Landammann cun in guvernpräsidium e il Consili da la citad cun in parlament da la vischnanca. Il Gros Cussegl è vegnì a la votaziun da mars 2026 cun 69 a 64 votaziuns senza success. Las veglias denuminaziuns restan.

Quant politichers ha la Svizra, na sa nagin exactamain

Tscherts numerus en quest text èn exacts sin il di, auters sulettamain stimads. Quantas vischnas dat il BFS en in register uffizial, che registrega mintga fusiun e mintga midada da cantun cun data. Quantas chasas ha il Parlament naziunal, è scrit en la constituziun.

Per il nivel da vischnas n'è nagin tal register. Il numer da parlamentas da vischnas è cuntà dal politolog Michael Strebel, che porta ina survista propia. Il numer da chasas executivas deriva dad ina enquista che vegn realisada mintga tschintg fin a sis onns. E ils 100'000 uffizis da milizia èn ina stimaziun da l'associaziun da vischnas. Ils numers sa midan era cuntinuadamain, perquai che las vischnas fusìonnan e quai fa sparir ils gremia: En deca onns il numer da chasas executivas en las vischnas è scendì d'uns 2'000 tenor il monitor da vischnas.

La Svizra sa exactamain sin il di quantas vischnas ha. Quantas persunas ha ella da governar, sa ella mo approximativamain.

Oliver Herren è co-fundader da Plural, Digitec Galaxus e True Wealth. El scriva qua sia opinione persunala, betg quella da Plural.

Federalism en numers: Stadi, cantuns e vischnancas